Müzik
Tamburica ve bećarac: Hırvat halk müziğinin sesi
Hırvatistan'ın ulusal telli çalgısıyla ve onun komik Slavonya dörtlükleriyle tanışın; Zagreb'de bir halk müziği topluluğu çaldığında nelere kulak vermeniz gerektiğini öğrenin.
Akşamımı ayırt ↗Hızlı yanıt
Evet, müzik de en az dans kadar etkileyici ve biraz arka plan bilgisi onu daha da zenginleştiriyor. Tamburica, Wikipedia'nın Hırvatistan'ın ulusal telli çalgısı olarak tanımladığı, mızrapla çalınan uzun saplı bir lavta; bećarac ise Slavonya'ya özgü, tamburica topluluklarının dans için çaldığı komik bir dörtlük şarkısı. Rezervasyon sayfası canlı müzik vaat ediyor ve bu rehber, sizin gecenizdeki programı bildiğini iddia etmeden, bunun ardındaki gelenekleri anlatıyor.
Bir bakışta iki gelenek
| Bilinmesi gerekenler | |
|---|---|
| Tamburica | Genellikle çift telli, mızrapla çalınan uzun saplı lavtalardan oluşan bir aile |
| Ana bölge | En güçlü olduğu yerler Slavonya ve kuzey |
| Bećarac | Genellikle bir tamburica topluluğunun çaldığı, esprili bir dörtlük şarkısı |
| Tanınmış | Bećarac 2011 yılında UNESCO listelerine kaydedildi |
Bir lavta ailesi
Vikipedi, tamburica'yı Balkanlar ve Orta Avrupa'da yaygın olan uzun saplı lavta ailesi olarak tanımlıyor ve onu Hırvatistan'ın ulusal telli çalgısı olarak adlandırıyor. Teller çekilerek çalınır ve genellikle çiftlidir; perdeler hareketli olabilir, böylece farklı makamlar çalınabilir. Kelimenin kendisi "küçük tambura" anlamına gelir. Wikipedia, tellerinin çekilerek çalınması ve genellikle çiftli olması bakımından mandolin ve gitara benzediğini söylüyor.
Modern şekiller nereden geliyor
Wikipedia'ya göre, bugün bilinen tamburica türleri 1800'lerin sonlarında Sırbistan ve Hırvatistan'da geliştirildi. Bilinen en eski doğrulanmış tambura, 1847'den kalma olup Osijek'teki bir müzede muhafaza edilmektedir ve ilk amatör tamburica orkestrasını kuran Pajo Kolarić'e aitti. Osijek'teki bir festival her yıl onu anıyor. Enstrümanın köklü bir geçmişi var, ancak bugün duyabileceğiniz gruplar o 19. yüzyıl çalışmalarından doğuyor.
Müziğin kalbi
Vikipedi'ye göre tamburica müziği öncelikle ülkenin kuzeyindeki Pannonian bölgesiyle ilişkilendirilir ve tamburica, Slavonya'nın geleneksel kültürünün en temsili enstrümanıdır. Tamburica grupları danslar, düğünler ve köy partileri için çalar ve Slavonski Brod'da Brodfest adı verilen yıllık bir festival birçoğunu bir araya getirir. Vikipedi'ye göre şarkılarının ana temaları aşk ve mutlu köy yaşamıdır, bu yüzden müzik çok sıcak kulağa gelir.
Şakacı bir temel üzerine kurulu bir şarkı
Bećarac, Slavonya kırsalına özgü mizahi bir halk şarkısıdır ve adı, bekâr ya da eğlence düşkünü anlamına gelen bir sözcükten gelir. Wikipedia, her zaman aynı ezgiyle söylenen, on heceli sıkı beyitlerden oluştuğunu belirtir. Önder ilk dizeyi söyler, topluluk onu yineler ve ikinci dize mizahi bir beklenmedik dönüş getirir. Dizeler sık sık takılır ve çoğu zaman doğaçlama uydurulur; en iyileri ise sonraki eğlencelere aktarılır.
Neden çevirmek zordur
Vikipedi, bećarci'nin kelime oyunları, yerel olaylar ve kültürel göndermeler nedeniyle dışarıdan gelenler için takip edilmesinin zor olduğunu belirtir. Örnek olarak, kelimesi kelimesine "benim küçüğüm, uzun elma ağacı, ay tabanlarını gördü mü" diyen bir beyit verir. Havasını hissetmek için kelimeleri anlamanıza gerek yok. Seyirciye ve şarkıcılara bakın: tekrarı bölen kahkahalar bu formun bir parçasıdır ve genellikle iyi bir dizenin işaretidir.
Bir koleksiyoncunun mirası
Požega doğumlu etnograf Friedrich Salomon Krauss, Wikipedia'ya göre yaklaşık iki bin bećarac şarkısı derlemiştir. Bu formun, Hırvat Askeri Sınırı'nın kaldırılmasının ardından 19. yüzyılın sonlarında ortaya çıktığı düşünülmektedir. Hırvatistan'ın bu formun tanınması yönündeki başvurusu, 2011 yılında UNESCO listelerine dahil edilmesiyle nihayet başarıya ulaşmış ve 2017 yılında Pleternica kasabasında bu forma adanmış bir müze açılacağı duyurulmuştur.
Bölgelerin diğer sesleri
Slavonya yalnızca bir ses. Wikipedia, İstria ve Kvarner bölgesinde çiftler halinde çalınan çift kamışlı bir nefesli çalgı olan sopila'yı ve Zagreb'in kuzeyindeki Zagorje'de keman, cimbule, tamburice ve harmonikeden oluşan küçük orkestraları anlatıyor. Dalmaçya'nın ise 2012'den beri kendine ait bir UNESCO tescili bulunan a cappella şarkı söyleme biçimi klapa'sı var. Ürün sayfasında hiçbir enstrüman adı geçmiyor, bu yüzden müzisyenler ne çalarsa çalsın, sadece keyfini çıkarın.
Sıkça sorulan sorular
Tamburica gerçekten Hırvatistan'ın ulusal çalgısı mı?
Evet. Wikipedia onu Hırvatistan'ın ulusal telli çalgısı olarak adlandırıyor ve özellikle Slavonya ile özdeşleşmiş durumda.
Gösteride bećarac şarkıları yer alacak mı?
Rezervasyon sayfasında program belirtilmediği için olup olmadığı kesin değil. Bu, Slavonya'ya özgü komik bir beyit biçimidir.
Müziğin keyfini çıkarmak için Hırvatça bilmem gerekiyor mu?
Hayır. Gösteri ve rehberli tur İngilizce, müzik ise sözlere ihtiyaç duymadan da etkisini gösteriyor.
Kaynaklar